10 maart 2026
De Wkb is nog relatief jong en harde cijfers over de effecten laten nog op zich wachten. Toch ziet VKBN in de praktijk duidelijke signalen dat het nieuwe stelsel een beweging in gang zet op het gebied van kwaliteit en samenwerking.
VKBN volgt de implementatie van het nieuwe stelsel nauwgezet en verzamelt structureel ervaringen van leden en hun samenwerkingspartners. Steeds vaker horen wij positieve geluiden die laten zien dat de Wkb bijdraagt aan verbetering van de positie van de opdrachtgever en aan versnelling van delen van het bouwproces. In projecten ontstaat meer aandacht voor bouwkwaliteit, worden afwijkingen eerder gesignaleerd en werken partijen intensiever samen. In dit artikel deelt VKBN een aantal van deze praktijkervaringen.
Een belangrijk effect dat wij terugzien, is dat afwijkingen tijdens de bouw eerder aan het licht komen. Door intensiever toezicht worden kwaliteitsissues niet meer pas bij oplevering zichtbaar, maar al tijdens de uitvoering.
Dat beeld wordt bevestigd door kwaliteitsborger Asbo BV. Lonneke de Been: “Bij bijna 50 procent van de funderingen die wij in het eerste jaar van de Wkb beoordeelden vóór het storten, bleek iets niet in orde. Denk aan onvoldoende dekking, vergeten bijlegwapening of een natte bouwput. Juist dán bewijst de Wkb zijn waarde, door tijdig te signaleren en fouten te voorkomen.”
Ook bij Van Mierlo Bouwgroep wordt dit effect zichtbaar. Martin Beishuizen: “Bij De Blauwe Kreken in Poeldijk, één van de eerste Wkb-projecten in het Westland, werken we met duidelijke toezichtmomenten en een helder borgingsplan. Je kunt per bouwnummer zien dat de bouwkwaliteit beter wordt.” Voor VKBN is dit een belangrijk signaal dat het stelsel in de praktijk doet wat het beoogt en dat bouwbedrijven hiervan mede de vruchten plukken.
VKBN ziet dat bouwbedrijven onder de Wkb nadrukkelijker regie nemen op hun eigen kwaliteitsprocessen. Zoals Bouwbedrijf Van Dillen: “In onze nieuwbouwprojecten staat kwaliteit centraal en nemen wij de verantwoordelijkheid volledig in eigen hand door processen zorgvuldig te controleren en resultaten aantoonbaar te borgen.” Het bedrijf realiseerde met deze Wkb-aanpak niet alleen projecten in gevolgklasse 1, maar ook een complexer appartementenproject in Naarden in gevolgklasse 2. “De combinatie van interne kwaliteitsbewaking en onafhankelijke toetsing door Vertex Kwaliteitsborgers biedt maximale zekerheid voor opdrachtgevers, toezichthouders en toekomstige bewoners.”
Bij Bouwonderneming Danilith was er in het begin stress en onduidelijkheid door de nieuwe regels. “Door goede samenwerking en duidelijke afstemming met kwaliteitsborger WTT werd dit omgezet in een werkbare aanpak. We kunnen bewoners nu expliciet de zekerheid geven dat hun nieuwe woning voldoet aan de wet- en regelgeving en dus veilig is.” Het is een duidelijk veranderproces: onzekerheid in de beginfase maakt plaats voor structuur en aantoonbaarheid.
De Wkb stimuleert niet alleen kwaliteit, maar ook samenwerking. In Ommen werkten aannemersbedrijf Batterink, Bouwbureau Jansman en Borg Expert samen aan een nieuwbouwwoning. “Door regelmatige inspecties en heldere afstemming zorgden we ervoor dat alle technische eisen werden nageleefd. Het bouwproces verliep vlot en efficiënt. De woning is al gereedgemeld: een voorspoedige realisatie zonder verrassingen.” De samenwerking beviel zo goed dat nu meerdere projecten gezamenlijk worden opgepakt, iets dat VKBN vaker ziet ontstaan onder de Wkb.
Ook de relatie met het bevoegd gezag verandert. Bij Hodes Huisvesting kregen toezichthouders van de gemeente Deventer recent een inkijk in de manier waarop Hodes en Borg4 de kwaliteitsborging organiseren. Transparantie en samenwerking stonden centraal. “Door samenwerking maken we kwaliteitsborging niet alleen haalbaar, maar ook waardevol voor alle betrokken partijen. Samen zorgen we voor zekerheid in kwaliteit!” Voor VKBN is dit een belangrijk signaal richting gemeenten: de Wkb biedt kansen om samen te werken op basis van inzicht en vertrouwen.
Dat transparantie een belangrijk resultaat is van de Wkb, ziet ook Lonneke de Been van Asbo BV: “Sinds de invoering van de Wkb zien we een beweging richting méér transparantie en aantoonbaarheid. Waar gemeentelijke toezichthouders vóór de Wkb vaak beperkt of helemaal niet op de bouwplaats kwamen en er tijdens het bouwproces nauwelijks om bewijslast werd gevraagd, is dat nu wél de norm. En dat maakt het bouwproces aantoonbaar veiliger.”
Projectbureau CG vat de essentie van de Wkb treffend samen: “Het stelsel dwingt partijen om vooraf na te denken over risico’s, verantwoordelijkheden en hoe kwaliteit aantoonbaar wordt geborgd. Wanneer die uitgangspunten goed worden toegepast, verschuift de focus van herstellen naar voorkomen. Dat leidt niet alleen tot betere bouwkwaliteit, maar ook tot lagere faalkosten, minder vertraging en meer voorspelbaarheid in het projectverloop.” Dit effect is nog niet in harde euro’s uit te drukken, maar wel duidelijk zichtbaar in de praktijk.
VKBN benadrukt dat de implementatie van de Wkb nog volop in beweging is. Procesmatig is er op veel plekken nog werk te doen en er bestaat nog kennisgebrek bij verschillende partijen. Dat past bij de fase waarin het stelsel zich bevindt. Harde, cijfermatige onderbouwing over het jaar 2025 - het eerste volledige jaar Wkb - volgt binnenkort. VKBN verwacht dat de ervaringen en resultaten die de TloKB op 11 maart presenteert in haar jaarverslag 2025, de hier genoemde beelden zullen onderbouwen met concrete gegevens.
Daarnaast heeft VKBN een positieve verwachting van de monitoring door Arcadis, waarvan de resultaten in april of mei worden verwacht. Omdat kosten van kwaliteitsborging een belangrijk onderwerp is, heeft Arcadis hierover een onderzoek uitgezet onder kwaliteitsborgers, aanvullend op de enquêtes onder stakeholders en andere al bekende onderdelen van de monitoring.
Alles overziend kunnen we concluderen dat de Wkb een duidelijke beweging in gang zet. De praktijkervaringen laten zien dat intensiever toezicht, betere samenwerking en meer bewustzijn van bouwkwaliteit samenkomen op de bouwplaats. VKBN blijft deze ervaringen verzamelen en delen, zodat de sector kan blijven leren en het stelsel zich verder kan ontwikkelen.
Dit artikel verscheen in vakblad Bouwen met Kwaliteit, editie maart 2026.
Deel dit bericht
Terug naar overzicht