Minister: schorsing kwaliteitsborgers toont dat toezicht Wkb werkt, maar legt ook kwetsbaarheid bloot
30 oktober 2026
De schorsing van kwaliteitsborgers en de gevolgen daarvan voor honderden bouwprojecten zijn geen bewijs dat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) niet functioneert. Integendeel, het ingrijpen laat volgens minister Elanor Boekholt-O’Sullivan juist zien dat het toezichtstelsel werkt. Wel erkent de minister dat de omvang van de gevolgen een kwetsbaarheid blootlegt. Dat schrijft zij in antwoord op Kamervragen van de leden André Flach (SGP), Hanneke Steen (CDA) en Robert van Asten (D66). Waardering heeft de minister voor de VKBN voor het zoeken naar oplossingen tijdens de schorsingsperiode.
De schorsingen die eind augustus werden opgelegd, raakten ongeveer 1.250 bouwprojecten, waarvan circa 1.100 woningbouwprojecten. Inmiddels is de schorsing van de grootste betrokken kwaliteitsborger na een uitspraak in kort geding gedeeltelijk opgeheven. Volgens de minister is ongeveer 85 procent van de stilgelegde projecten hervat door de oorspronkelijke kwaliteitsborger. De overige projecten zijn of worden overgenomen door andere kwaliteitsborgers.
Geen tekortkoming
Een belangrijke constatering in de beantwoording is dat de minister de schorsingen nadrukkelijk niet beschouwt als een tekortkoming van de Wkb als geheel. Het stelsel is er juist op ingericht dat instrumentaanbieders ingrijpen wanneer kwaliteitsborgers hun werkzaamheden onvoldoende uitvoeren. De TloKB ziet op haar beurt toe op het functioneren van de instrumentaanbieders.
De minister wijst er bovendien op dat twee van de vier opgelegde schorsingen geen betrekking hadden op de kwaliteit van de uitgevoerde kwaliteitsborging. Bij de grote betrokken kwaliteitsborger en een tweede, daaraan verbonden partij was dat wel het geval. Volgens de minister is één incident geen aanleiding om het gehele stelsel ter discussie te stellen. Zij benadrukt dat veel kwaliteitsborgers zorgvuldig werken en samen met aannemers bijdragen aan kwalitatief goede bouwwerken tegen aanvaardbare kosten.
Eerder ingrijpen
Tegelijkertijd erkent de minister dat het toezicht scherper moet worden ingericht. Signalen over de betrokken kwaliteitsborgers waren al langer bekend. De TloKB heeft in 2025 en 2026 inspecties uitgevoerd en de instrumentaanbieder aangesproken, waarna uiteindelijk tot schorsing werd overgegaan.
Boekholt-O’Sullivan noemt het een kwetsbaarheid dat partijen die onvoldoende functioneren mogelijk te lang actief kunnen blijven. Zij wil daarom met de TloKB, VKBN en andere betrokken partijen onderzoeken of eerder ingrijpen de omvang van de problemen had kunnen beperken. Daarbij gaat het nadrukkelijk om het versterken van toezicht en het voorkomen dat tekortkomingen bij één kwaliteitsborger opnieuw zulke grote gevolgen hebben voor lopende bouwprojecten.
Waardering
In de beantwoording spreekt de minister ook expliciet waardering uit voor de gezamenlijke inspanningen van betrokken partijen. VKBN heeft haar leden opgeroepen om getroffen projecten waar mogelijk over te nemen. Verschillende kwaliteitsborgers hebben daaraan gehoor gegeven.
De minister bevestigt dat er voldoende capaciteit beschikbaar is om projecten over te nemen. Er zijn ruim zeventig kwaliteitsborgingsbedrijven actief. Wel blijft een zorgvuldige overdracht noodzakelijk. Een nieuwe kwaliteitsborger moet kunnen vaststellen welke controles zijn uitgevoerd en of de bouwkwaliteit voldoende is geborgd. Bij goed gedocumenteerde projecten blijkt een snelle hervatting mogelijk.
Geen koerswijziging
De minister ziet geen aanleiding om de Wkb stop te zetten of ingrijpende stelselwijzigingen door te voeren voordat de afgesproken wetsevaluatie is afgerond. Wel wil zij de lopende onderzoeken waar mogelijk versnellen en de gevolgen van de schorsingen nadrukkelijk meenemen in de evaluatie. Daarnaast worden verbeteringen in de regelgeving voorbereid, die naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 ter consultatie worden aangeboden. Ook daarbij wordt VKBN betrokken.
Helder
De kern van de beantwoording is daarmee helder: het toezichtstelsel functioneert, maar moet sneller en effectiever kunnen ingrijpen wanneer kwaliteitsborgers tekortschieten. Voor VKBN bevestigt dit het belang van verdere professionalisering, een gelijk speelveld en een goed functionerende toezichtketen. Niet door de uitgangspunten van de Wkb los te laten, maar door het bestaande stelsel gericht te versterken.
