TloKB-voorzitter Yvonne van Mastrigt: ‘Wkb laat eerste kwaliteitsverbetering zien’
13 april 2026
Twee jaar na de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) begint het nieuwe stelsel zijn eerste effecten te tonen. Dat zegt Yvonne van Mastrigt, voorzitter van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw, in een recent interview op Bouw en Installatie Hub. Tegelijkertijd benadrukt ze dat het systeem nog volop in ontwikkeling is.
Sinds 2024 ligt een belangrijk deel van het bouwtoezicht niet langer bij gemeenten, maar bij private kwaliteitsborgers. De TloKB ziet toe op het functioneren van dit stelsel. Van Mastrigt omschrijft die rol als het publieke ‘slot op de deur’. “Wij laten de kwaliteitssystemen toe waarmee kwaliteitsborgers werken en houden toezicht op het geheel. Je kunt niet zomaar beginnen: dat moet met een erkend instrument.”
Op dit moment zijn er zes instrumenten toegelaten. Het toezicht is daarbij getrapt georganiseerd: de kwaliteitsborger beoordeelt projecten, de instrumentaanbieder bewaakt de werking van het systeem en de TloKB houdt toezicht op het geheel. “Wij zijn niet de politieagent van de kwaliteitsborger, maar van de instrumentaanbieder”, aldus Van Mastrigt.
Dat roept soms de vraag op of het stelsel voldoende ‘tanden’ heeft. Volgens haar zijn die er wel degelijk. Zo kan de TloKB ingrijpen als een instrumentaanbieder tekortschiet. “We hebben inmiddels één keer een last onder dwangsom opgelegd omdat er te traag werd gehandhaafd.”
Voorzichtig positief
Over de werking van de Wkb is Van Mastrigt voorzichtig positief. “We zien in de cijfers dat de kwaliteit aantoonbaar verbetert. Minimaal een derde van die verbetering is direct toe te schrijven aan kwaliteitsborgers.” Ook in de praktijk merkt ze dat bouwers vaker worden gewezen op fouten, waardoor processen zorgvuldiger verlopen.
Tegelijkertijd erkent ze dat niet iedereen overtuigd is. Vooral gemeenten worstelen met hun nieuwe rol en het loslaten van direct toezicht. De overgangsfase, waarin oude en nieuwe systemen naast elkaar bestaan, zorgt daarbij voor extra complexiteit. Dat het systeem nog lerend is, blijkt ook uit het feit dat ongeveer één op de tien projecten geen verklaring van een kwaliteitsborger krijgt. “Dat is een aandachtspunt, maar ook een teken dat het systeem werkt. Kwaliteitsborgers geven niet automatisch akkoord.”
Volgens Van Mastrigt wordt 2026 een belangrijk jaar voor de verdere ontwikkeling van de Wkb. Met meer projecten en betere data moet duidelijk worden hoe effectief het stelsel op grotere schaal is. “We willen meer datagedreven werken en de informatiecirkel sluiten. We zijn goed op weg, maar er valt nog genoeg te verbeteren.”
Lees het volledige interview op Bouw en Installatie Hub.
