De eerste spreker, Raymond von den Benken (ROWIQ Advies), opende met een overzicht van de juridische structuur achter BENG en MPG. Hij benadrukte dat de eisen niet zomaar uit de lucht komen vallen. “Het is de Nederlandse uitwerking van Europese richtlijnen over Energy Performance of Buildings Directive (EPBD, inmiddels versie IV),” legde hij uit. Von den Benken schetste hoe deze Europese verplichtingen in Nederland zijn verankerd via de Woningwet, de Omgevingsregeling en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Eén belangrijke datum kwam meerdere keren terug: “29 mei 2026 wordt de nieuwe versie van de EPBD verplicht. Alle bouwmeldingen die daarna gedaan worden, moeten op basis van die nieuwe systematiek volgens het BBL worden uitgevoerd.”

Bouwmelding vs gereedmelding

Bij de bouwmelding moet een volledige BENG‑berekening aanwezig zijn, opgesteld door een gecertificeerde partij volgens de BRL 9500 en geregistreerd in EP‑online. “Voor kwaliteitsborgers lijkt dat overzichtelijk. De berekening is er, dus het zal wel kloppen.” Maar Von den Benken waarschuwde voor een valkuil: “Bij de gereedmelding moet het gebouw daadwerkelijk voldoen aan de eisen, maar tijdens de bouw worden er vaak wijzigingen doorgevoerd. Als die niet worden doorgegeven, kan het zijn dat de BENG‑berekening bij oplevering ineens niet meer klopt.”

Verder wees Von den Benken op de rol van de NTA 8800, de bepalingsmethode die exact voorschrijft hoe energiebehoefte en primair fossiel energiegebruik moeten worden berekend. Ook gaf hij een korte introductie op de MPG, die eveneens bij zowel de bouwmelding als de oplevering moet worden aangetoond. De nieuwe MPG‑waarden gaan per 1 juli 2026 in, met later nog een aanvullende wijziging. Na een korte vragenronde nam Maurits Lavèn (BuildingLabel) het stokje over.

De praktijk van BENG

Lavèn gaf een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de BENG‑adviseur. Zo begon hij met een herkenbare observatie: “Het komt nog te vaak voor dat een week vóór de oplevering de opdracht wordt gegeven om nog even snel een opleverdossier en een opleverlabel te maken.” Lavèn legde de vier BENG‑indicatoren uit en beaamde dat vooral wijzigingen tijdens de bouw onvoorziene gevolgen kunnen hebben. Denk aan andere installaties, afwijkende kozijnen, gewijzigde detaillering of extra staal in de gevel. “Niet elke wijziging is een ramp, maar er zijn wel risico’s die je echt moet kennen,” legde hij uit.

Een belangrijk aandachtspunt zijn de gecontroleerde kwaliteitsverklaringen (BCRG). “Je kunt maar beter iets te voorzichtig rekenen dan jezelf rijk rekenen. Want bij oplevering moet alles kloppen,” aldus Lavèn. Als tijdens de uitvoering een ander merk of type wordt toegepast dan in de berekening staat, kan de BENG‑score direct verslechteren.

Lavèn ging daarna uitgebreid in op koudebruggen. Het doorrekenen ervan is niet verplicht, maar als je het doet, moet het volledig en correct. “We zien nog te vaak dat koudebruggen maar half worden ingevoerd, of dat kolom B niet wordt toegepast terwijl dat wel moet.” Ook luchtdichtheid is een risicopunt. Een meting kan de prestaties sterk verbeteren, maar alleen als die meting ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd wanneer een specifieke waarde in de berekening is ingevoerd. “Een luchtdichtheidsmeting loont de moeite. Je kunt soms op 50 procent van de forfaitaire waarde uitkomen.”

Op de vraag of kwaliteitsborgers de BENG‑berekening inhoudelijk moeten controleren, was Lavèn duidelijk: “In mijn ogen niet. Je moet kunnen vertrouwen op het BRL‑stelsel.” Wel moeten kwaliteitsborgers alert zijn op wijzigingen en op het tijdig verzamelen van bewijs.

MPG en de Nationale Milieudatabase

De derde spreker, Jan‑Willem Groot (Stichting Nationale Milieudatabase), bracht een ander perspectief naar voren namelijk dat van de milieuprestatie. Hij legde uit hoe de NMD werkt, welke commissies eraan verbonden zijn en hoe data wordt gevalideerd voordat deze in de database terechtkomen. “We hebben drie categorieën data in onze database: categorie één, de zgn Cat. 1 met data van de producent, merkgebonden data, categorie twee, Cat. 2  getoetste branche/sectorgebonden data, en categorie drie, Cat. 3 generieke data,” lichtte hij toe.”

Groot liet zien hoe energie en milieu elkaar beïnvloeden, bijvoorbeeld bij de plaatsing van zonnepanelen. “Meer panelen betekent meer materiaalimpact, maar minder energie uit het net. Hoewel de materiele impact toeneemt kan de integrale milieuprestatie door meer eigen opwek toch verbeteren.”

Voor kwaliteitsborgers is de MPG op twee momenten relevant: bij de bouwmelding en bij de As Built-berekening. “Bij de As Built‑berekening komt de MPG voor de tweede keer terug. Dat is een belangrijke taak voor de kwaliteitsborger,” benadrukte Groot. Het toetsprotocol van de NMD is vooral bedoeld voor toetsers en data‑opstellers, maar kan kwaliteitsborgers helpen om de achtergrond van de data beter te begrijpen.

Samenhang en ontwikkelingen

De sessie maakte duidelijk dat BENG en MPG geen losse onderdelen zijn, maar twee kanten van dezelfde medaille. En dat kwaliteitsborgers een cruciale rol spelen in het bewaken van de kwaliteit, de transparantie en de betrouwbaarheid van het hele proces.

De webinar werd afgesloten met een oproep om onderwerpen aan te dragen voor toekomstige kennissessies en feedback te geven. Natuurlijk blijft de VKBN de ontwikkelingen rond BENG en MPG verder nauwlettend volgen.

Houd de evenementenpagina bij voor toekomstige kennissessies.

Vragen en antwoorden

Het publiek stelde tijdens de webinar enkele scherpe vragen. De antwoorden op deze vragen komen binnenkort exclusief voor leden beschikbaar in een PDF. We houden je op de hoogte wanneer registratie en inloggen mogelijk wordt, naar verwachting begin juni.