Wkb brengt afwijkingen eerder aan het licht
6 november 2026
Afwijkingen in een bouwplan of tijdens de uitvoering komen door kwaliteitsborging eerder aan het licht. Daardoor kunnen ze worden hersteld voordat een bouwwerk wordt opgeleverd. Dat is de praktische meerwaarde van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) die VKBN-directeur Bob Gieskens komende dinsdag 10 november tijdens de deskundigenbijeenkomst van de Eerste Kamer onder de aandacht brengt.
De kwaliteitsborger kijkt niet alleen naar het bouwplan, maar volgt ook de uitvoering en legt bevindingen vast. Een eerste analyse van projectgegevens van een aantal instrumentaanbieders en kwaliteitsborgers laat zien wat dat oplevert. In ruim 2.500 bouwplannen zijn gemiddeld twee tot vier afwijkingen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) ontdekt. Tijdens de bouw zijn tienduizenden controlepunten beoordeeld. Ongeveer 15 procent voldeed bij de eerste controle niet en is daarna hersteld.
Volgens Gieskens laten deze cijfers zien dat kwaliteitsborging afwijkingen opspoort op een moment waarop herstel nog mogelijk is. De gegevens geven nog geen volledig landelijk beeld van de ontwikkeling van de bouwkwaliteit. Een nulmeting ontbreekt, waardoor een statistische vergelijking met de situatie vóór de Wkb lastig is. “De projectgegevens bieden wel inzicht in wat er tijdens de bouw wordt ontdekt en hersteld. Ook rond energiezuinigheid, duurzaamheid en installaties komt meer informatie beschikbaar”, aldus Bob Gieskens.
Evaluatie
De deskundigenbijeenkomst komt volgens Gieskens op een belangrijk moment. In 2027 volgt de evaluatie van de Wkb. VKBN vindt dat die zorgvuldig en op basis van feiten moet plaatsvinden. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar de uiteindelijke kwaliteit en de kosten, maar ook naar de afwijkingen die tijdens het bouwproces zijn gevonden en hersteld.
VKBN ziet daarnaast verbeterpunten. Zo moet toezicht tijdig ingrijpen als regels niet worden nageleefd. Ook moeten de kosten en administratieve lasten, vooral bij kleinere projecten, beheersbaar blijven. Betere informatie-uitwisseling kan daarbij helpen. En op langere termijn pleit VKBN voor uitbreiding van de Wkb naar gevolgklassen 2 en 3. De lessen uit de huidige toepassing moeten die stap helpen vormgeven.
Gieskens spreekt op dinsdag 10 november in het tweede blok, samen met Arno Visser van Bouwend Nederland en Nico Scholten van het Expertisecentrum Regelgeving Bouw. De openbare bijeenkomst begint om 17.00 uur en is live te volgen via de agenda en livestream van de Eerste Kamer.
Lees hier de position paper van VKBN
